Veelgestelde vragen over dit dashboard

Op dit dashboard staan verschillende cijfers die informatie geven over de ontwikkeling van het coronavirus in Nederland. Op deze plek geven we antwoord op veelgestelde vragen over de cijfers en grafieken op dit dashboard. Lees meer informatie over het dashboard op de pagina 'Over dit dashboard'.

Vaccinaties

De cijfers van het aantal gemelde prikken zijn niet compleet, omdat nog niet alle zorginstellingen en huisartsenpraktijken alle gezette prikken aan het RIVM hebben gemeld. Om toch een zo goed mogelijk beeld te geven van het aantal gezette prikken, maakt het RIVM een berekening van het aantal gezette prikken. De berekende cijfers zijn gebaseerd op de aantallen vaccins die in opdracht van het RIVM zijn afgeleverd op de priklocaties.

Op dit moment is dat helaas nog niet mogelijk, omdat we daarvoor nog niet alle benodigde gegevens geautomatiseerd aangeleverd krijgen. Maar het staat op onze planning om deze informatie toe te voegen zodra dat kan. We willen zo snel mogelijk de vaccinatiegraad van de totale bevolking en vervolgens ook de vaccinatiegraad per leeftijdsgroep op het dashboard laten zien. We breiden de vaccinatiepagina de komende weken in etappes verder uit.

De twee grafieken over leveringen van vaccins gaan over verschillende dingen. De grafiek ‘Geleverde en gecontroleerde vaccins & gezette prikken in totaal’ laat zien hoeveel vaccins in totaal geleverd én gecontroleerd zijn. Nieuwe leveringen worden altijd eerst gecontroleerd. Dat duurt een aantal dagen. Daarna zijn ze beschikbaar om mee te prikken en tellen ze mee in de grafiek bij ‘Geleverd en gecontroleerd’. De grafiek ‘Leveringen’ toont het totaal aantal geleverde of te leveren vaccins zodra ze binnenkomen, dus al vóór de controles. Op dezelfde datum is het aantal geleverde vaccins daarom hoger in de grafiek ‘Leveringen’ dan in de grafiek ‘Geleverde en gecontroleerde vaccins & gezette prikken in totaal’.

Er is nog een reden waarom de aantallen in de grafiek ‘Leveringen’ hoger zijn dan in de grafiek ‘Geleverde en gecontroleerde vaccins & gezette prikken in totaal’. In de grafiek ‘Leveringen’ zijn namelijk ook de vaccins voor het Caribisch gebied (Aruba, Curaçao, Sint-Maarten, Bonaire, Saba en Sint-Eustatius) meegeteld en in de grafiek ‘Geleverde en gecontroleerde vaccins & gezette prikken in totaal’ niet.

Informatie over bijwerkingen van het vaccin worden niet op het coronadashboard gepubliceerd. Het dashboard houdt cijfers bij om de ontwikkeling van de pandemie in de gaten te houden. De stichting Lareb houdt in opdracht van het ministerie van VWS de bijwerkingen van de verschillende vaccinaties bij.

Positieve testen

Het klopt dat het totaal aantal besmettingen per regio niet altijd overeenkomen met de getallen per gemeenten. Dit verschil komt doordat niet alle positieve testen herleid kunnen worden tot een specifieke gemeente.

De oude grafiek bleek voor veel bezoekers van het Coronadashboard best ingewikkeld te zijn. Deze grafiek heeft daarom plaatsgemaakt voor een nieuwe grafiek met het aantal positieve testen per leeftijdsgroep door de tijd heen.

De oude grafiek ‘verdeling naar leeftijd’ liet van de laatste dag zien hoeveel procent van alle positief geteste mensen in een bepaalde leeftijdsgroep viel en hoeveel procent van de hele Nederlandse bevolking in die leeftijdsgroep valt. Bijvoorbeeld: van alle personen die gisteren positief getest zijn is 16% een twintiger en van alle Nederlanders is 13% een twintiger.

De nieuwe grafiek laat zien hoeveel mensen in een bepaalde leeftijdsgroep positief getest zijn op het coronavirus, per 100.000 mensen. De grafiek maakt het mogelijk om leeftijdsgroepen door de tijd heen met elkaar te vergelijken. Bijvoorbeeld: per 100.000 twintigers werden er op 31 maart 2021 53,8 twintigers positief getest en per 100.000 zestigers werden er op die dag 29,8 zestigers positief getest.

R-waarde

Hoewel de R-waarde ‘oud’ lijkt, is de getoonde waarde van op dit moment het meest recente beschikbare cijfer. Schattingen van het reproductiegetal (R) recenter dan 14 dagen geleden kunnen een indicator zijn voor de uiteindelijke waarde, maar zijn niet betrouwbaar als voorspeller. De betrouwbaarheid van de schatting wordt kleiner voor recentere dagen, omdat de meldingen voor recente dagen nog niet volledig gerapporteerd zijn en de aantallen meldingen voor toekomstige dagen nog niet bekend kunnen zijn. De R-waarde is zo ‘oud’, omdat de waarde anders niet betrouwbaar genoeg is.

Het reproductiegetal wordt elke dinsdag- en vrijdagmiddag rond 15.20 uur geüpdatet op het dashboard, nadat we de gegevens van het RIVM hebben ontvangen. Op de dinsdag ontvangen we de R-waarde van de vrijdag twee weken daarvoor, op de vrijdag ontvangen we de R-waarde van de maandag twee weken daarvoor.

Sterftecijfers

Het aantal sterfgevallen tot 50 jaar door COVID-19 is klein. In verband met de privacy, mogen aantallen niet herleidbaar zijn tot personen. Nabestaanden zouden hun dierbare kunnen herkennen als die ene persoon die in een bepaalde leeftijdsgroep is overleden. Daarom zijn de leeftijdsgroepen tot 50 jaar samengevoegd.

Ziekenhuis- & IC-opnames

Sinds medio januari gebruiken we in de grafiek ‘Ziekenhuisopnames door de tijd heen’ de daadwerkelijke datum van een ziekenhuisopname, omdat dat beter weergeeft wanneer mensen in het ziekenhuis terecht zijn gekomen. Dat betekent dat we bij gisteren alleen de opnames van die dag laten zien. Maar omdat een opname vaak pas één of twee dagen later gemeld wordt, is dit cijfer in eerste instantie nog niet compleet. Het cijfer stijgt in de dagen erna, omdat er dan in de meldingen ook opnames van gisteren zullen zitten. Die opnames worden dan aan de grafiek toegevoegd. In de grafiek staat daarom een grijze balk die aangeeft voor welke dagen de cijfers nog niet compleet zijn en dus de komende dagen nog zullen stijgen.

De meldingen van ziekenhuisopnamen komen vanuit verschillende bronnen. Niet iedereen levert de gegevens op hetzelfde moment aan. Dat betekent in de praktijk dat we meldingen binnen kunnen krijgen van opnames van enkele dagen daarvoor. Dat is de reden dat de cijfers van de afgelopen dagen nog aangepast kunnen worden.

Het dashboard is bedoeld om de voortgang van de pandemie en de druk op de zorg in de gaten te houden. Het aantal ziekenhuisopnames geeft een beeld van de ziektelast van het virus en de druk op de zorg. Het is natuurlijk goed nieuws als patiënten het ziekenhuis verlaten, maar voor het volgen van de pandemie is het niet belangrijk.

Rioolwatermetingen

Het gemiddelde in de bovenste blauwe balk is een gemiddelde over een langere periode. De grijze balken betreffen de laatste metingen. De afwijking kan twee oorzaken hebben. De laatste meting geeft een lager aantal virusdeeltjes aan dan het gemiddelde over eerdere metingen. Ook kan het gebeuren dat bijvoorbeeld door weersomstandigheden er minder metingen hebben plaatsgevonden. Als de laatste meting dan een gering aantal virusdeeltjes laat zien, verschijnt dit als afwijkende waarde op het dashboard.

Rioolwaterzuiveringsinstallaties volgen vaak niet gemeentegrenzen. Hoewel een installatie in een bepaalde gemeente staat, kan het ook zo zijn dat het ook (een deel) van het rioolwater van omliggende gemeenten zuivert. Vanaf 4 maart 2021 worden op het dashboard ook van de gemeenten die geen eigen rioolwaterzuivering hebben de rioolmetingen weergegeven. Door de metingen van de rioolwaterzuiveringen te gebruiken waar deze gemeenten op aangesloten zijn, en met behulp van bevolkingscijfers van het CBS, kunnen we ook voor de gemeenten zonder eigen rioolwaterzuivering berekenen hoeveel virusdeeltjes er in het rioolwater zitten. En omdat de weergave per 100.000 inwoners is, zijn die cijfers vergelijkbaar met andere gemeenten. Deze nieuwe berekening leidt tot andere waarden op landelijk, regionaal en gemeenteniveau. Via deze website is meer informatie te vinden over de berekening van de cijfers.

Varianten

Het is niet mogelijk om binnen de aantallen over besmettingen onderscheid te maken tussen de bekende variant COVID-19 en andere varianten, waaronder de Britse variant. Bij positieve testen wordt via steekproeven onderzocht om welk type COVID-virus het gaat. Vanuit de informatie van deze steekproeven wordt het landelijke aandeel van de varianten ingeschat aan de hand van rekenkundige modellen. Het is dus niet mogelijk om exacte cijfers per virusvariant weer te geven.

Regionale cijfers

Het coronavirus verspreidt zich niet overal even snel. Soms vlamt het virus in bepaalde regio op, terwijl in een andere regio het aantal besmettingen beperkt blijft. Als we die informatie goed in beeld hebben, kunnen we het virus gericht en snel bestrijden daar waar het opleeft. Daarom worden de cijfers op het dashboard ook per gemeente of regio’s weergegeven. Dit helpt ook burgemeesters om lokale of regionale maatregelen te nemen.

Er bestaan grote verschillen tussen regio’s. In de ene regio heeft het virus tot nu toe veel harder toegeslagen dan in de andere. Toch kan het virus overal in het land makkelijk om zich heen grijpen. Veel maatregelen gelden daarom in het hele land. Soms gelden extra maatregelen in een bepaalde regio. Dat gebeurt als daar veel extra besmettingen worden vastgesteld. Dus: duiding van experts en gesprekken met GGD en veiligheidsregio’s bepalen in grote mate de maatregelen die worden genomen.

Algemeen

Een signaalwaarde is een soort `alarmbel’ die door het ministerie van VWS wordt vastgesteld. Die alarmbellen kunnen afgaan als er veel mensen tegelijkertijd ziek worden, in het ziekenhuis worden opgenomen, of positief getest worden. Zo is berekend dat als er langdurig meer dan 40 mensen per dag in het ziekenhuis worden opgenomen, de zorg al snel overbelast kan raken.

In de tegels van het dashboard wordt de term “Waarde van” gebruikt om aan te geven op wanneer de getoonde waarde betrekking heeft. De term “Verkregen op” wordt gebruikt om aan te geven wanneer de data is ontvangen. Het doel is duidelijker te maken hoe actueel de data is, met name voor indicatoren die altijd terugkijken. Reproductiegetal R bijvoorbeeld wordt twee keer per week gepubliceerd door het RIVM, maar de waarde voor de laatste bekende R betreft altijd een datum van twee weken geleden. We melden dan bij “Waarde van” de datum van twee weken geleden en “Verkregen op” wanneer de R-waarde voor het laatst is gepubliceerd is door het RIVM (deze week).